Trận bạch đằng năm 938

     
*

hồ hết chủ trương công tác làm việc lớn
Đưa quyết nghị của Đảng vào cuộc sống
Tổng kết thực tiễn và gớm nghiệm
comment - Phê phán

Sau thua thảm của cuộc xâm lược lần thứ nhất (năm 930, 931), vương triều nam giới Hán không từ vứt dã trọng tâm thôn tính nước ta. Vị thế, sự mong viện của tên bội phản quốc Kiều Công Tiễn là “thời cơ vàng” để bọn chúng phát động cuộc chiến tranh xâm lược nước ta lần thứ hai. Nhằm mục đích tránh lặp lại thất bại, vua phái nam Hán đã chuẩn bị rất kỹ, với lực lượng hàng chục vạn quân lương thảo đầy đủ và hàng trăm chiến thuyền cỡ lớn,… Theo ý trang bị và chiến lược đã gạch ra, địch phân chia quân làm nhị đạo: đạo binh thứ nhất, gồm lực lượng chủ lực tinh nhuệ nhất cùng nhiều chiến thuyền lớn vị thái tử lưu giữ Hoằng Tháo nuốm đầu, theo đường thủy ồ ạt tiến vào nước ta; đạo binh thứ hai, bởi vì vua nam giới Hán trực tiếp chỉ huy, áp sát biên giới nhằm sẵn sàng ứng viện.

Bạn đang xem: Trận bạch đằng năm 938

Mô hình thành công Bạch Đằng (năm 938)

Đoán trước được ý thứ “nội công, ngoại kích” của địch, Ngô Quyền sẽ tập hợp các tướng lĩnh, hào kiệt, kéo quân từ Ái Châu ra gấp rút diệt trừ tên bội phản quốc Kiều Công Tiễn và bè đảng của hắn - dập tắt côn trùng họa bên trong, làm thất bại tức thì từ đầu thủ đoạn dùng nội ứng của vương triều phái nam Hán. Tiếp đó, chuẩn bị đất nước về phần nhiều mặt để phòng giặc. Trước vắt giặc mạnh, Ngô Quyền một khía cạnh kêu gọi, khích lệ nhân dân phân phát huy sức mạnh cố kết cộng đồng cùng khí thế độc lập của dân tộc, tạo sức khỏe tổng hợp nhằm đối phó với chiến tranh xâm lược. Phương diện khác, Ông chủ trương lợi dụng địa hình hiểm trở của núi rừng, sông nước vùng Đông Bắc bày một chũm trận hiểm hóc và triệu tập lực lượng khỏe khoắn để tiến hành cuộc chiến lớn, đánh bại quân thù ngay tại cửa sông Bạch Đằng. Theo kế sách này, quân ta đã bí mật bố trí những bãi cọc ngầm ở địa điểm hiểm yếu bên dưới lòng sông Bạch Đằng cùng triển khai những trận địa mai phục phía hai bên bờ, chuẩn bị sẵn sàng đánh địch. Đúng như dự đoán của ta, lúc bị kích hễ bởi bộ phận khiêu chiến, nhử địch, quân phái nam Hán đã hùng hổ tiến vào sông Bạch Đằng hòng “ăn tươi, nuốt sống” quân ta và bọn chúng đã mắc mưu - lọt được vào trận địa mà lại ta sẽ bày sẵn. Khi nước thủy triều vẫn xuống, Ngô Quyền lệnh mang lại thủy quân từ các vị trí ở thượng lưu giữ phản công kiên quyết, mãnh liệt đánh xuống chặn đầu, kết hợp với quân thủy, quân bộ mai phục phía 2 bên bờ sông đánh vào bên sườn đội hình địch. Bị đòn đánh to gan lớn mật bất ngờ, quân địch ko kịp trở tay, bối rối tháo chạy hòng thoát ra biển, nhưng chui vào trận địa cọc ngầm của quân ta. Trong thời gian ngắn, toàn bộ chiến thuyền của địch bị nhấn chìm, phần nhiều quân địch bị tiêu diệt, trong số đó có cả chủ soái Lưu Hoằng Tháo. Chiến thắng nhanh, gọn, triệt để của quân cùng dân Tĩnh Hải quân1 trên sông Bạch Đằng khiến vua phái nam Hán không kịp ứng phó, tiếp viện mà chỉ có giải pháp duy nhất là “thương khóc, thu nhặt tàn quân còn sót mà rút lui”2 và từ bỏ dã trung ương xâm lược nước ta.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý nghĩa sâu sắc lịch sử to lớn, là mốc son chói lọi chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc; phá tan mưu đồ “đồng hóa” - một cơ chế đặc trưng trông rất nổi bật của công ty nghĩa Đại Hán tộc; mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc: Kỷ nguyên phát triển của quốc gia phong kiến độc lập, tự chủ, thời kỳ trưởng thành của dân tộc Việt Nam. Chiến thắng đó đã vướng lại cho họ nhiều kinh nghiệm tay nghề quý, tuyệt nhất là nghệ thuật đánh bại quân xâm lược ngay lập tức từ cửa ngõ ngõ non sông được biểu thị ở một số trong những điểm sau:

Một là, quyết định “phương lược” đánh giặc sớm, đúng đắn, sáng tạo. hoàn toàn có thể thấy phương lược trong trận đánh Bạch Đằng là rất là táo bạo nhưng lại đúng đắn, đúng mực mà trước đó không hề có vào lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Trên cơ sở phân tích, đánh giá đúng đắn về tương quan so sánh lực lượng, Ngô Quyền thấy rõ chỗ mạnh của địch: quân đông, vũ khí, trang bị mạnh, nhất là những thuyền chiến lớn. Nhưng quan trọng đặc biệt hơn, thấy rõ những điểm yếu chí tử của chúng; đó là: tướng giặc (Lưu Hoằng Tháo) còn trẻ, không có nhiều ghê nghiệm trận mạc, kiêu ngạo, chủ quan, coi thường địch, không có nội ứng lại cơ đụng từ xa đến, địa hình xa lạ, hiểm trở nên tinh thần mỏi mệt, cùng các ám ảnh bởi thất bại của lần xâm lăng trước. Về phía ta, Ngô Quyền đã diệt trừ nội phản, bình ổn nội bộ phía bên trong để rảnh tay chống giặc ngoại xâm; được nhân dân ưng ý ủng hộ, sự đồng lòng của các tướng lĩnh, hào kiệt quyết trọng điểm đánh giặc giữ nước. Bởi thế, trong thời gian ngắn, lực lượng của ta đã có tới vài vạn người; vào đó, đạo quân Ái Châu vì chưng Ông trực tiếp tuyển mộ, huấn luyện làm nòng cốt. Mặc dù có nhiều thuận lợi, nhưng mà quân ta cũng gặp nhiều khó khăn khăn, đó là: thời gian chuẩn bị ngắn, lực lượng kháng chiến không được huấn luyện kỹ, vũ khí, trang bị còn đơn giản so với địch. Song xét tổng quan, sức mạnh tổng hợp của ta mạnh rộng địch. Thứ nhất, yếu tố nhỏ người - toàn dân ủng hộ và tập hợp được các tướng lĩnh có tài thao lược. Thứ hai, khu vực ta tuyển lựa đánh địch có địa hình thiên hiểm, dễ dàng cho ta bày cố trận nhằm phát huy cao nhất sức mạnh của những lực lượng với trang bị, thiết bị (thuyền nhỏ, cung nỏ). Thứ ba, quân nam Hán trường đoản cú xa mang đến nên tinh thần uể oải, không thông thạo địa hình, thổ nhưỡng, thủy triều. Như vậy, quân ta hội tụ đủ tía nhân tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”, đem “sức nhàn chiến thắng sức mỏi”. Vì chưng đó, khi bàn phương lược mưu, kế, cố trận chống giặc với các tướng sĩ, Ngô Quyền nói: “Hoằng tháo dỡ là một đứa con trẻ dại, rước quân tự xa đến, quân lính mỏi mệt, lại nghe được tin Công Tiễn đang chết, không có người làm nội ứng, đã khiếp đảm trước rồi; quân ta sức còn mạnh địch cùng với quân mỏi mệt, vớ phá được. Song họ có ích ở thuyền, nếu ta không phòng bị trước thì chuyện được thua thảm chưa thể biết được. Ví như ta sai người đem cọc béo đóng ngầm ở cửa ngõ biểntrước, vạt nhọn đầu mà bịt sắt, thuyền của họ nhân lúc nước triều lên tiến vào bên phía trong hàng cọc, bấy giờ ta sẽ dễ bề chế ngự. Ko kế gì rộng kế ấy cả”2. Sau thời điểm phân tích đánh giá kỹ những điểm mạnh, yếu của ta và địch, Ngô Quyền quyết định tổ chức một trận quyết chiến kế hoạch tiêu diệt đạo binh thuyền giặc ngay tại vùng cửa sông Bạch Đằng, địa điểm chúng ắt phải trải qua để tiến vào nội địa nước ta.

Hai là, chủ động nắm tình hình địa hình, thời tiết, khí hậu, thủy văn, thiết lập thế trận đánh địch hiểm, chắc.

Xem thêm: Soạn Văn Sông Nước Cà Mau (Đoàn Giỏi), Soạn Bài Lớp 6: Sông Nước Cà Mau

Theo sử sách để lại, sông Bạch Đằng có thương hiệu gọi là sông Vân Cừ, cửa sông rộng rộng 2 dặm, ở đó có nhiều núi cao, nhiều nhánh sông đổ lại, sóng cồn man mác giáp tận chân trời; cây cối um tùm bịt lấp bờ sông, thực là một khu vực hiểm yếu. Tuy nhiên, sự việc cốt lõi của nuốm trận này là việc bố trí và đẩy mạnh sức mạnh của những bãi cọc ngầm bên dưới lòng sông. Những bãi cọc này buộc phải ở địa điểm hiểm yếu, được ngụy trang bằng con nước thủy triều lên cùng sẽ phân phát huy tác dụng khi địch tháo chạy ra hải dương vào thời điểm thủy triều xuống. Để làm cho được điều đó, Ngô Quyền sẽ khéo chọn: những người giỏi địa lý trực tiếp theo dõi, tìm hiểu vào dân nắm chắc quy luật (thời điểm, mức độ, tốc độ) thủy triều lên xuống hằng ngày để chọn vị trí đóng cọc; huy động quân, dân vào rừng đẵn gỗ, vận chuyển ra vị trí tập kết; động viên nhân dân tích cực rèn mũi sắt,... Chính vì thế, chỉ vào thời gian ngắn, mặc dù, thời tiết những ngày cuối năm, mưa dầm, gió bấc, trời giá buốt buốt da, buốt thịt kéo dài, nhưng hàng trăm ngàn cây gỗ lim, sến đầu vạt nhọn, bịt sắt đã được kín đáo cắm xuống lòng sông (khu vực cửa ngõ Nam Triệu hiện nay nay). Một vấn đề quan trọng nữa quyết định thành công của trận đấu là bố trí lực lượng chủ yếu diện và phía hai bên sườn đủ mạnh, phối hợp ngặt nghèo với nhau để chặn đứng và đánh mãnh liệt quân địch tại cửa sông Bạch Đằng. Đây là vụ việc có tính then chốt, vì nếu nhằm địch tràn qua điểm ngăn đầu, tiến sâu vào trong nước thì thay trận vày ta dày công tạo ra sẽ trở yêu cầu vô nghĩa. Nhấn rõ điều này, Ngô Quyền đã chú ý xây dựng núm trận ngăn địch vững chắc và kiên cố phía đầu nguồn cùng một lực lượng tinh nhuệ nhất do Ông trực tiếp chỉ huy; còn lại phần lớn quân thủy, quân bộ được bố trí mai phục ở phía hai bên bờ sông có nhiệm vụ đánh ập vào phía 2 bên sườn, dìm địch xuống lòng sông, tạo điều kiện mang lại thủy quân tiêu diệt. Việc bố trí bãi cọc, triển khai thế sắp xếp lực lượng ở cửa sông Bạch Đằng tạo thành thế trận thủy chiến hiểm hóc, vững chắc - “đất chết” của địch.

Ba là, tổ chức chỉ huy tài tình, khéo léo, linh hoạt, kịp thời theo “con nước”. Để trận quyết chiến chiến lược kết thúc thắng lợi vào một lần thủy triều lên xuống là việc làm không hề đối chọi giản. Nếu tính toán của ta không chủ yếu xác, “lực ko mạnh, thay không vững”, không buộc được địch phải rút chạy đúng thời khắc (thủy triều xuống) thì trận đánh không những không chiến thắng mà có thể phải chịu thất bại nặng nề, đất nước sẽ lại chìm trong cảnh nô lệ của phong kiến phương Bắc. Vào trận quyết chiến chiến lược này, Ngô Quyền đã khéo phán đoán, xử lý và dẫn dắt tình huống, chuyển hóa thế trận một biện pháp linh hoạt, có lợi nhất để từng bước phá vỡ đội hình hành quân đường dài của địch, quán triệt chúng triển khai đội hình chiến đấu, tiêu diệt từng bộ phận, tiến lên đánh bại hoàn toàn quân địch. Ở phía trên còn biểu hiện rõ nghệ thuật nghiên cứu, nắm chắc quy luật tự nhiên, theo dõi chặt chẽ “nhất cử, nhất động” của đạo binh thuyền địch; từ đó, tính toán nhử, dụ địch vào “đất chết” để tạo và chớp thời cơ tiến công tiêu diệt chúng. Trong suốt trận đánh, Ngô Quyền luôn nắm và giữ quyền chủ động bên trên chiến trường, vận dụng hoạt bát các thủ đoạn tác chiến: vừa đánh, vừa lui, vận động tiến công kết hợp với cản phá bằng trận địa cọc, truy vấn kích tiêu diệt địch tháo chạy. Với nghệ thuật phát triển cách đánh liên tục, sáng tạo theo tiến độ trận đánh nên quân địch đã từ thế chủ động đã lâm vào bị động đối phó, bất ngờ,... đẩy chúng đến chỗ xuất xắc vọng, sụp đổ với bị tiêu diệt hoàn toàn.

Ngoài ra, Ngô quyền còn dữ thế chủ động khơi dậy tinh thần độc lập dân tộc, cố kết cộng đồng, động viên mọi tiềm lực vào dân, nhất là sức người, sức của mang lại trận đánh. Khi nghe tới tin Ông dấy binh tấn công giặc, quần chúng. # khắp khu vực nô nức sở hữu lương thực, thực phẩm, vũ khí, thuyền chiến tham gia cùng ủng hộ cuộc kháng chiến. Những thanh niên, trai tráng sinh sống Gia Viện (nơi Ngô Quyền đặt đại bạn dạng doanh), Lâm Động (Thủy Nguyên, Hải Phòng), Đằng Châu (Kim Động, Hưng Yên),… người mang vũ khí, kẻ mang thuyền bè, tìm về cửa quân xin diệt giặc. Ba bạn bè Lý Minh, Lý Bảo, Lý Khả sống Hoàng trộn (Hoàng Động, Thủy Nguyên), ông tổ bọn họ Phạm ở Đằng Giang (An Hải, Hải Phòng) cũng tuyển mộ dân binh, hăng hái tham gia phòng chiến,… làm cho đội quân của Ngô Quyền, từ một đội nhóm binh Ái Châu đã lập cập trở thành đội quân dân tộc.

Xem thêm: Just A Moment - Tả Một Người Bạn Thân Của Em (Hay Nhất)

Chiến win Bạch Đằng năm 938 trường tồn là niềm tự hào của dân tộc. Nó đã vướng lại cho gắng hệ sau bài học quý về nghệ thuật và thẩm mỹ đánh bại quân thù ngay tự trận đầu, tuyến đường đầu ở môi trường thiên nhiên sông nước, ngừng thắng lợi chiến tranh trong thời hạn cực ngắn. Bài xích học này đã được áp dụng trong lịch sử hào hùng chống ngoại xâm của cha ông ta và tới nay vẫn còn nguyên giá trị, duy nhất là so với chiến tranh đảm bảo an toàn Tổ quốc về sau (nếu xảy ra).